Konu Özeti
Bu ünitede enerji türleri, enerji dönüşümleri, yenilenebilir/yenilenemez enerji kaynakları ve çevre sorunları ele alınmaktadır.
**Enerji Türleri:** Kinetik, potansiyel, ısı, ışık, ses, elektrik, kimyasal, nükleer enerji.
**Enerji Korunumu:** Enerji yok olmaz, sadece bir türden başka bir türe dönüşür.
**Enerji Dönüşüm Örnekleri:**
- Ampulde: Elektrik → Işık + Isı
- Fotosentezde: Işık → Kimyasal
- HES'te: Potansiyel → Kinetik → Elektrik
**Yenilenebilir Kaynaklar:** Güneş, rüzgar, su (HES), jeotermal, biyokütle, dalga/gelgit.
**Yenilenemez Kaynaklar:** Kömür, petrol, doğalgaz, nükleer.
**Çevre Sorunları:** Küresel ısınma, ozon tabakasının incelmesi, asit yağmuru, hava/su/toprak kirliliği.
**Sera Etkisi:** Atmosferdeki CO₂ ve metan gibi gazlar ısıyı hapsederek Dünya'nın ortalama sıcaklığını artırır.
Temel Kavramlar
- Enerji türleri
- Enerji korunumu kanunu
- Enerji dönüşümleri
- Yenilenebilir enerji kaynakları
- Yenilenemez enerji kaynakları
- Sera etkisi ve küresel ısınma
- Ozon tabakası
- Asit yağmuru
- Karbon ayak izi
- Geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik
Örnek Soru
Soru: Hidroelektrik santralde (HES) enerji dönüşüm sırası nedir?
A) Kimyasal → Elektrik
B) Potansiyel → Kinetik → Elektrik
C) Isı → Kinetik → Elektrik
D) Nükleer → Isı → Elektrik
Cevap: B
Açıklama: Barajdaki su yükseklikten düşerken potansiyel enerji kinetik enerjiye, türbin dönerken kinetik enerji elektrik enerjisine dönüşür.